Premies en opvang voor armen

Clochard

Clochard - Image by mastrobiggo via Flickr

Volgens Matti Vandemaele (1) zal het activeren (aan een job helpen) van armen hen niet uit de armoede tillen. Onderzoek door Carmen Mathijssen (KUL) toonde aan dat deze veronderstelling niet klopt. De mensen die tewerkgesteld worden in de sociale economie worden geraken helemaal niet uit de armoede.

Volgens  EDW op “Tweede sekte” hebben de activeringsmaatregelen een disciplinerende uitwerking en zijn ze gericht op een daling van de overheidsuitgaven. De sociale rechten worden geclausuleerd en zijn niet langer rechten zonder meer. Plichten worden nadrukkelijk met de teruggedrongen rechten verbonden. Dit wordt doorgetrokken naar de maatschappelijke dienstverlening met het gevolg dat het recht op uitkeringen of het leefloon en het recht op maatschappelijke dienstverlening (‘Elke persoon heeft recht op maatschappelijke dienstverlening. Deze heeft tot doel eenieder in de mogelijkheid te stellen een leven te leiden dat beantwoordt aan de menselijke waardigheid.’, artikel 1 van de ‘OCMW-wet’ uit 1976) uitgehold wordt. (2)

Als in geen enkele andere stad wordt in Kortrijk ingezet op die sociale economie met als doel het oplossen van de armoede. De CD&V zou in die stad prat gaan op heel wat verwezenlijking voor de armen waar de sociale economie zich de laatste jaren ontwikkeld heeft als een nieuwe stevige pijler van het ACW middenveld.

Het trachten sociaal binden van de armen zou eerder een klantenbinding zijn. Volgens Vandemael blijven echte investeringen in gebiedsgerichte werking en de buurtcentra die sociale mobiliteit bevorderen uit.   volgens haar zou er voor de renovatie premies ook een beter sociaal beleid moeeten gevoerd worden. Een uitgedokterd premiebeleid met hogere premies voor mensen in armoede die  niet (zoals nu) jaarlijks veranderen  kan bijdragen aan het wegwerken van de armoede. De huidige premies doen dat helemaal  niet. Een gemiste kans.

Sommige systemen heeft de staat goed uitgedokterd. Zoals bijvoorbeeld het dienstencheque aanbod, waarbij men er in geslaagd is het zwartwerk van de poetsvrouwen te bannen, maar bepaalde mensen uitsluit om gewoon enkele uurtjes bij te verdienen. De sporadische activiteit van die mensen is versmacht, want indien zij in het systeem van de dienstencheque willen werken moeten zij nu minimum 10 uren per week werken. Al diegenen die minder wensten te werken vallen nu uit de boot en kunnen via aankondigingen in supermarktjes geen werk meer vinden, want niemand wil hen nog nu zij slecht 5€ en een beetje moeten betalen voor een hulpkracht in huis.
De staat zou de firma’s die de cheques beheren moeten verplichten ook mensen die slechts 2 of enkele uren meer wensen te doen, om deze ook aan te nemen in hun organisatie en werkopdrachten te bezorgen.

Wat echter opvalt in heel het zij-circuit is dat men wel doet alsof al die werklozen, jongeren met een onzeker contract, mensen met een laag inkomen, alleenstaande ouders, werkende armen een kans krijgen van de regering om hun diensten aan te bieden aan medeburgers mét centen. Maar in feite worden ze aan ze aan de ketting gelegd en worden zij monddood gemaakt en verkocht aan de hoogstbiedende.
Zij vormen de grijswaarden van het slavencircuit dat onze welvaartsstaat toestaat naast de ongecontroleerde ilegale bedrijfjes waar mensen tegen erbarmelijke voorwaarden moeten werken en dikwijls letterlijk gevangen gehouden worden in vieze vertrekken. Dat is een fenomeen dat wij in de geïndustrialiseerde landen in al de grootsteden tegen komen. Hier in Vlaanderen zal vermoedelijk de kans hiervoor nog groter zijn dan in New York of London doordat wij hier al de hemelsluizen wagenwijd open gezet hebben voor al de economische vluchtelingen die in de val van de mensensmokkelaars lopen.

Een opkomende ergernis: Armoede in Vlaanderen

De cijfers zijn hard: 10,1 procent van de Vlaamse bevolking heeft een inkomen onder de armoedegrens. 18,6 procent van de kinderen leeft in een huishouden dat het moeilijk heeft om rond te komen, 6 procent van de kinderen groeit op in een gezin zonder inkomen uit betaalde arbeid. 25,4 procent van de kinderen woont in een woning waar men niet beschikt over bad, toilet, centrale verwarming of warm en stromend water.

Als het op onderwijs aankomt, blijkt 13,4 procent van de 15-jarigen laaggeletterd te zijn. De barometer gezondheid geeft aan dat slechts 20 procent van het gestelde doel is bereikt. De andere domeinen scoren nog lager: arbeid (15 procent), inkomen (11 procent), wonen (5 procent), onderwijs (5 procent) en samenleven (1,5 procent).

In Gent tracht men mensen bijeen te krijgen die actief zijn in de strijd tegen armoede en voor een menswaardig inkomen, tegen precair werk en voor eerlijke statuten en tegen werkloosheid. De slogan van de vereniging Lege Portemonees ‘Voor werk en inkomen, tegen armoede en uitsluiting!’ wil zowel de betrokken armen als de omgeving een inzicht geven van de toestanden. (3) Met het Belgisch Netwerk Armoedebestrijding (BAPN) laten zij de armen het woord nemen en trachten uit de 3 gewesten zoveel mogelijk informatie over o.a. de winteropvang in ons land bijeen te sprokkelen.

Dat de armoede zich ook in het verkeer zou laten gevoelen blijkt volgens sommigen ook in het verhoogde gebruik van de fiets. Met de recente verhoging van de prijzen aan de pomp zouden nu meer mensen hun voet minder hard op het gaspedaal drukken maar zouden zij  ook de wagen meer aan de kant laten. Voor vele mensen is die wagen echter te duur geworden. Zij moeten hun fietsen gebruiken maar ook weten te stallen.  De fietsen in Gent zouden zo de mobiliteit ondersteunen van de grote groep mensen die de statistieken van het armoedebeleid vullen. (4)

Maar Frank Says merkt op dat tegenwoordig zelfs de “auto” kan gelinkt worden aan “arm zijn”. “Arm” in de betekenis van geen volwaardig alternatief hebben om ongeveer even snel en veilig op zijn bestemming te geraken met het openbaar vervoer of met de fiets. Op het vlak van openbaar vervoer heeft onze maatschappij een verantwoordelijkheid te nemen naar iedereen in die leefgemeenschap. Het gaat niet op dat de NMBS in hun besparingsdrang weer eens bepaalde staions zou gaan sluiten, waaronder Kontich en Zaventem. Hiermee neemt men voor vele mensen ook de kans weg om een mogelijk vervoermiddel te hebben om naar het werk te gaan. Dus neemt men met de verplaatsingsmogelijkheden ook de werkmogelijkheden weg. Hierbij schijnt de NMBS nog niet geleerd te hebben van haar vorige stationssluitingen die gewoon nog meer reizigersaantallen doen afnemen op een lijn en de positie van de maatschappij nog meer verzwakken daar de inkomsten alsnog meer zullen dalen. Het fietsen naar een station om dan verder op weg te geraken zal men dan ook kunnen vergeten en de kring om aan werk te geraken zal nog enger worden.

Het Sociaal Cultureel Planbureau (SCP) volgde een groep huishoudens tussen 2004 en 2007  en keek of huishoudens die destijds rond de armoedegrens schommelden, drie jaar later welvarender waren geworden of niet. De analyse maakt duidelijk wie een groot risico lopen om blijvend in armoede te zitten: alleenstaande moeders, mensen in de bijstand, en mensen met een kleurtje. Die soorten huishoudens overlappen elkaar soms – denk aan de alleenstaande moeder met een uitkering. Vrouwen staan vaker aan het hoofd van een eenoudergezin dan mannen, verrichten minder vaak betaalde arbeid, en als ze al een inkomen verwerven zijn mannen in het voordeel omdat die een hoger uurloon krijgen dan vrouwen. Omdat vrouwen gemiddeld langer leven, zijn arme vrouwen oververtegenwoordigd in de hoogste leeftijdscatergoriën. Zij vormen 70% van de langdurig arme senioren. (5)

In 2012 wil de onlangs opgerichte Partij tegen de armoede, die al werd omgevormd tot beweging tegen armoede, opkomen om de armen hun belangen te beantwoorden. Voor sommigen zijn zulke kleine partijtjes waardeloos om dat zij misschien één zetel zouden kunnen behalen waar ze dan weinig mee zullen kunnen aanvangen. Mijn inziens is zulk een versnippering ook waardeloos. Het zijn de grote partijen die zich duidelijk met dit probleem moeten bezig houden.

Wij krijgen echter de indruk dat de federale regering, de gewesten en gemeenschappen er weinig oog voor hebben, ook al wordt er nu en dan wel eens over gepraat (voor een goede indruk te geven). In in verschillende beleidsteksten wordt deze materie wel als ‘een prioriteit’ benoemd maar verder gebeurt er niets wezenlijks.

Deze winter hebben de media al meer aandacht geschonken aan de vele buitenslapers en hongerigen die toch moesten opgevangen worden om geen letterlijke lijken op het tapijt van de werkende mens te vinden op weg naar zijn spaarpotje. Maar het waren ook gewone burgers die eerlijk hun zuurverdiende centjes bijeen moeten schrapen die onderweg naar het werk geconfronteerd werden met mensonterende situaties. Sommige leken namen zelf het heft in handen en staken de handen uit de mouwen om hulpacties te organiseren. Ook de gaarkeukens deden voortreffelijk werk.

Voor bepaalde televisiezenders gingen hun ogen open om een nieuwe bron van inkomen te genereren. Op kap van de arme sloeber kon men weer ‘leuke’ reality tv maken. Men kon andere mensen lekker laten genieten van de miserie van een ander. Dit verkneukelen in de problemen van een ander getuigd wel niet van een gezonde houding van die kijker. Persoonlijk heb ik nog geen tijd genomen om ‘Rekening in het rood’ van VT4 (buiten enkele langdradige fragmenten) te bekijken maar kan wel indenken hoe deze commerciële zender hier ranzig voyeurisme kan voorschotelen. ‘Armoede in Vlaanderen’ zou dan weer ingetogen reality over de verborgen armoede in Vlaanderen zijn. (6) Volgens de zender VT4-programma geeft ‘Rekening in het Rood: Armoede in Vlaanderen’ die onzichtbare armoede een gezicht en volgt zowel koppels als jonge gezinnen en alleenstaanden – mannen en vrouwen voor wie het leven zonder geld een overlevingsstrijd is geworden. De nadruk ligt niet op clochards of daklozen die in stationsbuurten rondhangen, maar op Vlamingen die achter gesloten deuren vaak in primitieve levensomstandigheden een menswaardig bestaan proberen te leiden. Mental coach Greet Dyckmans zegt “Het kapitalisme slaat steeds wilder om zich heen: we leven met z’n allen in jungle, en alleen de sterksten kunnen nog volgen. We hebben dringend nood aan mensen die voor de achterblijvers een weg door het struikgewas willen kappen.” Ook in dit programma bleek het hete hangijzer van de vervoersmogelijkheden voor werk te vinden de kop opduiken. Joeri die werk zoeken moeilijk vond ‘omdat de busverbinding zo slecht was’ haalt dit aan om zijn armoede te verklaren, maar bezit toch noch zijn dvd-collectie van 2.573 films. Meerdere mensen in die ‘show’ geven de indruk aan de kijker dat ze het zelf zoeken. Als men kijkt hoe dat ze in die mallemolen zijn geraakt moet je dat wel denken.  Maar een heel groot deel, om niet te zeggen het overgrote deel komt in die armoede door allerlei nefaste invloeden en gevolgen die dikwijls ook buiten hun kunnen ligt.

Affiche voor Open Erfgoeddag Armoe troef

De ramen open om anderen binnen te laten kijken werd er ook op de Brugse tentoonstelling “Zwarte sneeuw en rode rozen” gedaan. Op initiatief van het Brugse gemeenteraadslid Pascal Ennaert werden in de voorbije maanden bijna 100 tachtigplussers geïnterviewd die in hun jonge jaren met armoede werden geconfronteerd. In de tentoonstelling werden hun verhalen naast deze van mensen die vandaag in armoede leven gezet. De gelijkenissen waren ontluisterend, de verschillen stemden pessimistisch. In Antwerpen bekeek men het uit de kinderogen. Er werd aan jongeren en kinderen gevraagd om na te denken over hun leefwereld en hoe armoede daar een rol in speelt. Drie scholen in minder begoede buurten werden gevraagd om mee te werken, maar dat betekende niet dat alleen arme kinderen achter het vizier zaten. Alle kinderen die meewerkten konden zich vrij uitdrukken door middel van een fototoestel dat ze speciaal voor de gelegenheid konden gebruiken, en de bal ligt in het kamp van de toeschouwer, tot 30 mei, om er eventueel sporen van de beleving van armoede in te herkennen. Ten tweede werd aan de beroepsvereniging van fotografen, alsook aan amateur fotografen en verschillende fotografiescholen, gevraagd om zich in te leven in het perspectief van hoe kinderen naar armoede zouden kijken, en hoe kinderen in armoede vorm geven aan hun bestaan. Hun beelden zijn het resultaat van een weldoordacht proces van inleving, en contrasteren mooi met de echte kinderblikken. (7)

De jaarlijkse Erfgoeddag had zondag ongeveer 240.000 mensen op de been gebracht om een kijkje in de achterkeuken van de armoede te komen nemen. Musea, archieven, erfgoedbibliotheken, heemkundige kringen, cultuurdiensten, kerkelijke verenigingen zoals Sint Vincentiusgenootschappen, verenigingen waar armen het woord nemen, amateurkunstenaarsverenigingen en tal van andere deelnemers – 400 in totaal – toonden zondag de sporen van armoede in het verleden. Maar laten wij hopen dat de bezoekers zich ook meer bewust zijn geworden van het verdoken probleem van vandaag.

Lees meer:

1. De armoede stijgt in Kortrijk.

2. Feminisering van armoede binnen de actieve welvaartsstaat: een neerwaartse spiraal

3. Lege Portemonees Voor werk en inkomen, tegen armoede en uitsluiting

4. Armoede en fietsbult

5. Armoede concentreert zich rond vrouwen en allochtonen

6. Rekening in het rood + Armoede in Vlaanderen op VT4 +

Video fragmenten van Rekening in het rood.

7. Armoede (gezien) door kinderogen

Armoede in Vlaanderen, een analyse door Marcus Ampe

Vind ook:

Prijswinnende korte film over de vele gezichten van armoede (video)

Oproep tot actie van Gemeenschappelijk Daklozenfront, DAK, Solidarités Nouvelles… uit Brussel

Meer dan één op tien personen in Vlaanderen leeft in inkomensarmoederisico

Decenniumdoelen Armoedebarometer

10 procent van de Vlamingen leeft van inkomen onder armoedegrens

En lees verder in de Engelstalige analyse over armoede:

Enhanced by Zemanta

About Marcus Ampe

Retired dancer, choreographer, choreologist Founder of the Dance impresario office and archive: Danscontact-Dansarchief plus the Lifestyle magazines "Stepping Toes" and "From Guestwriters". - Gepensioneerd danser, choreograaf, choreoloog. Stichter van Danscontact-Dansarchief plus van de Lifestyle magazines "Stepping Toes" en "From Guestwriters".
This entry was posted in Armoede, Nieuws en politiek, Onderwijs en Opvoeding, Welzijn en Gezondheid, Wereld om ons heen and tagged , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , . Bookmark the permalink.

5 Responses to Premies en opvang voor armen

  1. pheirman says:

    Stevige analyse. De grootste experts in armoedebestrijding zijn mensen in armoede zelf. Zij moeten veel meer gehoord worden door het beleid. Verenigingen waar armen het woord nemen, hebben daar een belangrijke rol in te spelen. Meer info op http://www.vlaams-netwerk-armoede.be.

    Like

  2. Pingback: Financiële crisis uitnodiging tot bezinning « Christadelphian Ecclesia

  3. Pingback: Macht van het verkeerdlopende « Christadelphian Ecclesia

  4. Pingback: Rellen in Frankrijk en Belgë « Christadelphian Ecclesia

  5. Pingback: Kijk op het Vrije Wereld Handvest | Marcus' s Space

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s