La Petite Bande heeft uw stem nodig

De voorbije maanden formuleerden de beoordelingscommissies en het agentschap Kunsten en Erfgoed aan Vlaams minister van Cultuur, Joke Schauvliege een advies over alle aanvragen voor meerjarige subsidiëring in het kader van het Kunstendecreet voor de periode 2013-2014 en 2013-2016.

Op basis van deze adviezen – en in overleg met de adviescommissie Kunsten – heeft het agentschap Kunsten en Erfgoed binnen het budget een voorstel opgemaakt. U vindt hier het overzicht van de definitieve adviezen en de ranking van de beoordelingscommissies, naast een voorstel van subsidiebedrag. Volgens hen is het een adviesbedrag en geen voorafname op de beslissing.

Het is niet omdat men succesvol is en wereldfaam kan genieten dat men geen achtergrond steun meer zou moeten krijgen van de staat.

Het is mooi dat de in 1944 te Dilbeek geboren Sigiswald Kuijken zich kon laten vormen in het Brussels instituut dat gesticht was door vader Jean Antoine Petipa, wiens familie in 1831 ook door België bedankt werd voor gewezen diensten. Zoon Marius wenste graag nog in Antwerpen blijven maar kreeg toen het nodige geld niet om zijn werk mogelijk te maken, waarop hij welkom werd geheten in Sint Petersburg waar hij wel de kansen kreeg om een meesterlijk repertoire op te bouwen dat nu nog steeds over de gehele wereld geapprecieerd wordt. enkele jaren later vond de Belgische staat het ook niet meer nodig om Maurice Béjart, met zijn in 1960 gestichte Ballet du XXe Siècle, hier te houden, zodat deze verder wereldfaam mocht genieten met het Béjart Ballet Lausanne, alhoewel daar de mensen het Ballet van de Twintigste Eeuw toch niet vergaten.

In 2012 zagen wij nogmaals hoe de Vlaamse regering totaal geen voeling had met de kunsten en het voor mogelijk maakte dat het Koninklijk Ballet van Vlaanderen wie weet na een lange lijdensweg toch nog een snelle dood zal mogen krijgen.

Nederlands: Sigiswald Kuijken met een viola da...

Nederlands: Sigiswald Kuijken met een viola da spalla, 2008 (Photo credit: Wikipedia)

Maar nu wil het land weer eens een meesterwerker niet laten voelen dat zij achter hem staan. Ook al mocht deze man zich grotendeels ook door zelfstudie zich vertrouwd maken met de specifieke 17de- en 18de-eeuwse speeltechnieken en interpretatieconventies op de viool en viola da gamba, geeft een gezelschap van zogenaamde ‘meester kenners en beoordelaars’ een negatief advies aan het gezelschap dat op verzoek van de vermaarde Duitse platenfirma Harmonia Mundi in 1972 werd opgericht door deze Sigiswald Kuijken.

Hoewel het oorspronkelijk niet de bedoeling was dat La Petite Bande een permanent orkest zou worden, leidde het succes van de opnames er toe dat ze ook regelmatig concerten begon te geven, maar dat betekent nu niet dat wij het ook zo maar van de bodem zouden moeten zien (of laten) verdwijnen.

Het moet al geen evidentie zijn om steeds met de meest “geschikte” muzikanten voor een welbepaald repertoire, voor de dag te komen om bij te dragen tot die speciale interpretatie van Sigiswald Kuijken die dan soms wel een zeer persoonlijke visie mag weergeven, maar één die er moet zijn en velen kan bekoren.

La Petite Bande heeft al meer voor hete vuren mogen staan en als in 2009 heeft precies dezelfde beoordelingscommissie Vlaams cultuurminister nu Joke Schauvliege geadviseerd om hun subsidie tot nul te herleiden vanaf 2013.

Als danser had ik het genoegen om in de jaren 70 van vorige eeuw Sigiswald Kuijken aan het werk te zien als docent in Den Haag, en werd gepakt door deze grootmeester, die toen al meer aandacht en furore mocht genieten in het buitenland dan in zijn eigen vaderland. (Men is ook nooit Sant in eigen land.) Duidelijk was toen al dat de kunstwereld in hem iemand had die van enorm grote betekenis was voor de muziek wereld. Ook in London was hij een graag geziene gast en verrijkte hij meerdere muzikanten in de London Royal College of Music. De Musikhochschule in Duitsland mocht natuurlijk ook niet op het palmares ontbreken en op verscheidene Barokfestivals mochten wij intens van de muziek onder zijn leiding genieten.

Niet al slecht nieuws over zijn eigen land, waar hij op de radio toch nog gehoord mocht worden en op 2 februari 2007 een eredoctoraat van de K.U. Leuven mocht krijgen. Ook mocht Sigiswald Kuijken van de Vlaamse Gemeenschap toch nog een officiële erkenning krijgen met de prestigieuze prijs voor Algemene Culturele Verdienste van de Vlaamse Gemeenschap in 2009. Vreemd genoeg was het de volgende dag dat de adviescommissie liet weten dat La Petite Bande niet langer over haar jaarlijkse subsidie zou beschikken. Toen schoten gelukkig heel wat mensen in de pen en kon na een internetpetitie toenmalig Minister van Cultuur, Bert Anciaux het negatieve advies van de commissie negeren en de subsidie voort zetten

Het leuke van de man zijn gezelschap was dat hij zich er niet aan stoorde om verder te grasduinen in het verleden en eigenaardige instrumenten boven te halen. De “violoncello da spalla” (schoudercello) mocht zo na lang uit het zicht en gehoor verdwenen te zijn haar klanken weer laten horen in 2004. eveneens durft hij het aan om af te zien van moderne snufjes en hulpmiddelen om ‘correcte intonatie’ naar voor te brengen. Hij schrikt er niet voor terug om met de jaren gegroeide smaken in confrontatie te brengen met oude beeldklanken of op dat ogenblik minder populaire vormen. In het laten durven spreken van de instrumenten tout court  ligt zijn artisticiteit die niet uitgedoofd mag worden.

Vandaag moeten wij echter de vraag stellen hoe lang men eigenzinnig kan bezig zijn en tegen de bureaucratische betonmolen kan opboksen.  Sigiswald Kuijken wordt er niet jonger op en heeft ook de verantwoordelijkheid tegenover vele muzikanten en luisteraars die met de jaren ook bepaalde verwachtingen hebben opgebouwd.

The Artistry of Sigiswald Kuijken & La Petite ...

The Artistry of Sigiswald Kuijken & La Petite Bande, Pro Arte Digital (Photo credit: Piano Piano!)

Het ensemble  dat door de jaren talloze concerten in Europa, Australië, Zuid-Amerika, China en Japan verzorgde en een graag geziene gast mocht zijn op festivals voor oude muziek heeft het recht om een thuisbasis te hebben waar het van bepaalde zekerheden kan genieten.

Elk land heeft de obligate plicht er voor te zorgen dat het land niet enkel voor haar economische prestaties gekend is, maar ook voor haar culturele verwezenlijkingen. Op dat vlak hebben wij al zeer veel artiesten dit kleine land mogen zien verlaten om elders met open armen te mogen ontvangen worden.

Verscheidene mensen hebben in het verleden, zoals Mevrouw Jeanne Brabants, bloed zweet en tranen overgelaten om iets wezenlijks op te bouwen in dit land, dat een lichtbaken in de wereld mocht zijn. Zoals het door haar opgerichte Ballet van Vlaanderen, heeft de staat na dat gerenommeerd gezelschap te laten vallen nu gekozen om een andere waarde in het muziekleven levensonzekerheden over zich te alten komen.

Ook al mag La Petite Bande als een van de allerbeste barokorkesten ter wereld gekend staan, vind de Belgische staat omdat er niet veel Vlamingen dat gezelschap kennen of bezoeken, dat het maar minder subsidie moet hebben. Populariteit in eigen streek is in dit land trouwens altijd een prioriteit geweest en heeft steeds voorrang genoten op kwaliteit. Nochtans is de hoofdopdracht van de beoordelingscommissie een kwalitatief oordeel over ingediende dossiers te geven en een gemotiveerd advies te formuleren aan de minister. Wij moeten toegeven dat “iedereen kan zetelen” in de commissie een goed initiatief kan zijn. Tal van vrijwilligers mogen zich in Vlaanderen inzetten om het cultuuraanbod mee vorm te geven. Vreemd mogen soms echter hun keuzes zijn. Maar dat heeft aan de andere kant ook te maken met achtergrond van de leden, hun vorming en voorkeuren, en een tekort aan tijd en inzet van professionele kunstenaars die ook niet zo gek zijn op allerlei administratieve rompslomp.

Het is mooi dat personen met een etnisch-cultureel diverse achtergrond, personen met een handicap en mensen in armoede expliciet worden aangemoedigd om zich kandidaat te stellen om mee te zetelen in de gespreksorganen. Vandaag durf ook ik die mensen hun stem vragen. Ook al denkt men in het ministerie misschien dat er weinig toeschouwers te vinden zijn voor ballet of voor barok muziek, zijn er genoeg gegadigden die ofwel de financiële ofwel de fysische mogelijkheden niet hebben om naar de schouwburg te gaan. Men mag echter niet vergeten dat er ook meerdere thuisgenieters zijn die geweldig houden van het kunstgenre dat die gezelschappen presenteren. Video’s, Digitale beeld en audio platen, internet zijn slechts enkele wondermiddelen die de vervoering door de kunstenaars in het kleine huiselijke vertrek kunnen brengen. Ook deze mensen verdienen, al brengen zij niet rechtstreeks geld in het laadje van concertorganisatoren of schouwburgen, de aandacht van de gemeenschap en verdienen de mogelijkheid om er van te blijven te genieten, doordat de staat hun centen ook zou gebruiken om die culturele ambassadeurs te steunen.

Doordat het ambt van personeelslid in dienst van de Vlaamse Gemeenschap of instellingen van de Vlaamse overheid, in het kader van hun functie betrokken te zijn bij de uitvoering van dit decreet, kunnen vele artiesten niet mee in de adviescommissie of een beoordelingscommissie zetelen. Maar vele artiesten moeten om hun artistieke mogelijkheden waar te laten maken wel les geven voor een gegarandeerd inkomen te bewaren. Hierdoor ontbreken waarschijnlijk voldoende artistiek onderlegde personen om mee een inslag te geven op de keuze van de commissie. Bepaalde mensen in de commissie kunnen ook denken dat doordat iemand wereldvermaardheid mag genieten hij geen staatssteun meer nodig heeft, omdat het weinige geld moet gebruikt worden om nieuw jong talent kansen te geven. Maar daar zou men best een verdeling van de pot kunnen voorzien, dat men drie grote groepen krijgt, waarbij onbekende beginners kansen kunnen krijgen en naast de starters ook een fonds aanwezig kan zijn voor de gevestigde waarden.

Het steeds maar vernieuwing willen, brengt ook geen soelaas en verzekerd niet dat er ook voldoende blijvende kunstwerken ontstaan. Alsook is niet elk publiek voldaan met al het geëxperimenteer. Als toehoorder en toeschouwer wil ik beroerd worden. Of het nu met een oud of nieuw werk is, moet ik geraakt kunnen worden en even van deze aarde weg kunnen zijn. Voor mij hoort de magie van het theater te blijven bestaan.

In de muziek van La Petite Bande voel je het respect voor de essentie van het kunstwerk. Naast vernieuwende groepen met experimentele werken hebben wij ook gezelschappen nodig die het repertoire levendig houden. Ik denk wel dat het nodig is dat wij zo ook gezelschappen hebben die gaan voor dat essentiele en niet expliciet zoeken naar nieuwheid of op zoek gaan naar het schokkende effect op het publiek. In de kunst moeten we ook groepen hebben die naar die essentie grijpen en niet toe geven aan modieuze trends, of enkel maar proberen het publiek te behagen. Een gezelschap moet niet mee op de loopband van de tijd stappen en er op toe zien dat zij in het kader van de mode en populariteit past. Met dit ensemble kan u de adem van het leven, en de stroom van muziek als levende stroom over u laten komen. Het gezelschap stelt u in staat  om de eerlijke innerlijke ervaringen van de muzikanten te delen. Door hun eerlijkheid in oprechte muzikale vorming en expressie, basis van hun geloof in wat zij doen en in wat zij vertolken kan de toehoorder de meeste waarde krijgen en een unieke ervaring op prijs stellen. Het Barok ensemble La Petite Bande maakt het voor zijn toehoorders mogelijk om met de ‘oude muziek’ opgezogen te worden, te vertoeven in het midden van de ‘oude muziek’ die muziek van vandaag is geworden.

De regeringsinstanties zouden op dat vlak meer oog moeten hebben naar dat belangrijk element van artisticiteit.

Het in 1972 opgerrichtte La Petite Bande heeft als een van de eerste periode instrument orkesten, een plaats verworven tussen de Academy of Ancient Music, Akademie für Alte Musik Berlin, Amsterdam Baroque Orchestra & Choir (Ton Koopman), Bach Collegium Japan, Baltimore Consort, Boston CamerataLa Chapelle Royale (Philippe Herreweghe), Collegium Musicum Den Haag, Early Music Consort of London, Egidius Kwartet, The Hilliard Ensemble en vele anderen, maar wist altijd een eigenheid te behouden en trouw te blijven aan de oorspronkelijke visie.

België zou trots moeten zijn op haar klein Belgisch ensemble dat op wereldvlak toch een grote naam heeft kunnen behalen. Wereldwijd worden een indrukwekkende reeks opnamen beluisterd. Normaal gesproken zou dit gezelschap nog meer opnamen op de markt kunnen brengen. Maar het is niet omdat daar misschien voldoende vraag kan voor zijn, dat alle kosten van het gezelschap gedekt zullen worden.

Naast de opnamen mag Sigiswald Kuijken ook nog vaak gastdirigent zijn voor andere periode instrument orkesten, waaronder het Orkest van de Eeuw van de Verlichting (Orchestra of the Age of Enlightenment,), wiens debuut concert hij in 1986 regisseerde. Dit verschoont het niet dat hij hier in Vlaanderen door de eigen Gemeenschap niet financieel zou moeten gesteund worden.

Vandaag komt het er op aan dat het volk algemeen zijn stem laat horen om dit Barok ensemble alle kansen te geven. Daarom wil ik hierbij ook een oproep doen om uw stem te laten horen om het bestaan van La Petite Bande te verzekeren.

Omdat de Vlaamse Regering pas een definitieve beslissing gaat nemen eind juni, is er nu nog tijd om de beoordelaars tot hun zinnen te roepen. Alleen een snel en krachtig signaal naar de Minister-President van Vlaanderen Kris Peeters kan het tij nog keren! Daarom wens ik er op aan te dringen niet rustig in uw zetel te blijven zitten. Laat u niet enkel luisteren naar de mooie muziek die La Petite Bande in uw huiskamer kan brengen, maar geef ook gehoor aan de noodkreet die er moet heersen in dit kleine land om er zorg voor te dragen dat het voldoende en goede culturele ambassadeurs in het buitenland mag behouden, zoals Sigiswald Kuijken dit al verscheiden jaren met eerlijke onpersoonlijke inzet heeft mogen verwezenlijken. Hiervoor vraag ik u volgende petitie te tekenen en door te sturen naar al uw vrienden en kennissen.

Save La Petite Bande – Opnieuw Actueel

Vindt de website van La Petite Bande, het barokorkest onder leiding van Sigiswald Kuijken: http://www.lapetitebande.be/index.php

+

Johan van Veen schreef: “Enkele jaren geleden hing het Belgische ensemble La Petite Bande de staat subsidie verliezen omdat het niet “innovatief” genoeg was.” Voor hem was het duidelijk dat tegenover de opnamen van Bach’s Brandenburg Concertos, met de English Baroque Soloists, gedirigeerd door John Eliot Gardiner, de Academy of Ancient Music onder leiding van  Richard Egarr en met het Bach Collegium Japan onder Masaaki Suzuki, dat Sigiswald Kuijken met zijn gezelschap liet horen en inzien dat dit een ernstige misvatting was. Hij schrijft: “Deze opname van de Brandenburgse concerten van Bach is zo innovatief als je zou willen. De directeur van La Petite Bande, Sigiswald Kuijken, is nooit tevreden met de stand van zaken met betrekking tot de uitvoeringspraktijk. Hij is altijd op zoek naar nieuwe informatie-en naar oplossingen voor nog steeds bestaande problemen.”

Vindt nog meer kritieken: Persberichten over La Petite Bande

About Marcus Ampe

Retired dancer, choreographer, choreologist Founder of the Dance impresario office and archive: Danscontact-Dansarchief plus the Lifestyle magazines "Stepping Toes" and "From Guestwriters". - Gepensioneerd danser, choreograaf, choreoloog. Stichter van Danscontact-Dansarchief plus van de Lifestyle magazines "Stepping Toes" en "From Guestwriters".
This entry was posted in Cultuur and tagged , , , , , , , , , , , , , , , , , , . Bookmark the permalink.

One Response to La Petite Bande heeft uw stem nodig

  1. Pingback: La Petite Bande needs your voice | Marcus' s Space

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s