Bouwers van de toekomstige generatie

De Belgische zomer loopt op zijn einde. Als het goed weer gaat beginnen betekent dat ook de aanvang van een nieuw schooljaar.

Zoals alle jaren zullen er weer vele angstige gezichtjes op donderdag schichtig uitkijken of hun moeder niet “voor eeuwig” zal verdwijnen en door die vreemde dame zal ingenomen worden.  Er zullen er ook velen bij zijn die een nieuwe speelwereld zien open gaan en maar blij zullen zijn met al die leuke dingen waar zij mee bezig mogen zijn. Anderen zullen zich weer geremd voelen omdat zij dit of dat niet mogen doen.

Dit schooljaar zullen zo’n 1,12 miljoen Vlaamse kinderen de schoolpoorten mogen binnen treden. Zo’n 70.000 kleuters, een vergelijkbaar aantal leerlingen in de lagere school en ongeveer 65.000 middelbare scholieren steken morgen met iets meer zenuwen de brooddoos in hun boekentas. Zij gaan voor het eerst naar school of starten in het eerste jaar.
Ongeveer 260.000 kleuters zullen de speelhoekjes lekker leuk vinden, maar zullen toch hun beste beentje moeten voor zetten om toch van die cijfertjes en lettertjes te moeten leren naast al het knip en plakwerk.

Voor de meer dan 410.000 leerlingen in het lager onderwijs en zo’n 450.000 scholieren in het secundair onderwijs zouden er nu nog voldoende leerkrachten zijn, maar die leerkrachten lijken zich toch niet meer zo veilig te voelen als men ziet hoeveel er een extra verzekering tegen geweld hebben genomen. Meer en meer moeten de leerkrachten zich indekken tegen agressie naar hen toe. Blijkbaar is er nog niemand die aan de alarmbel trekt, want zolang de leerlingaantallen maar stijgen is dat nog geen probleem.

Binnenkort zal men echter wel moeten aankijken tegen de tekorten die ontstaan zijn door al de uitgebluste leerkrachten, de opzij geschoven ervaren oudere docenten en de moegetergde ijverige krachten die hun ideeën hopeloos trachtten te verdedigen en tegen de stroom op trachtten te roeien.

Reeds in 2008 vertoonde zich al een leerkrachten tekort, zowel in kleuterscholen, lagere scholen als middelbare scholen. Door bepaalde wantoestanden en door moeilijkheden met allochtonen waren er al veel zieke leerkrachten waar geen vervangers voor te vinden waren.

In alle onderwijsniveaus ging toen het aantal leerlingen crescendo, en vooral de populatie kleuters maakt een forse klim.  Met de geboortecijfers leek echter al enkele jaren geen rekening mee gehouden. Men werkte niet vooruit naar de toekomst. Vorig schooljaar waren er iets meer dan 252.000 kleuters, zo blijkt uit het statistisch jaarboek van het Vlaams onderwijs 2009-2010. In het lager onderwijs zaten toen bijna 408.000 leerlingen op de banken, in het middelbaar waren er dat ruim 448.000.
In alle provincies zit het aantal leerlingen in de lift, maar Antwerpen maakt in vergelijking met 2009-2010 de grootste sprong voorwaarts. De provincie verwelkomt morgen ruim 5.000 meer scholieren. Vorig jaar schoven er nog iets minder dan 308.000 leerlingen aan op de Antwerpse schoolbanken, zo leert het statistisch jaarboek van het Vlaams onderwijs.

Net als vorig jaar telt het Vlaamse onderwijs meer jongens dan meisjes. In het secundair onderwijs diepen de jongens de kloof nog iets meer uit. Het aantal meisjes blijft daar voor het nieuwe schooljaar steken op ongeveer 218.000, terwijl de jongens een spurt plaatsen van zo’n 230.500 naar bijna 234.000.

IMAG0416

Gezellig op de schoolbanken - Image by Andy Friedl via Flickr

Zo’n 70.000 kleuters, een vergelijkbaar aantal leerlingen in de lagere school en ongeveer 65.000 middelbare scholieren steken donderdag met iets meer zenuwen de brooddoos in hun boekentas. Zij gaan voor het eerst naar school of starten in het eerste jaar.

Het is mooi dat het verguisde beroep nog bijna 150.000 personeelsleden kan vinden om dit schooljaar deze leerlingen met de beste zorgen te kunnen omringen en te bouwen aan de toekomstige generatie van dit land. Maar men kan niet blijven schuiven met interimleerkrachten die van de ene naar de andere vervanging opschuiven. Het grote tekort aan mannen is ook nefast in de ontwikkeling van een sturend figuur in het leven van de jongeren.  Die vervrouwelijking van het onderwijs heeft ook zijn gevolgen voor vervangingen bij zwangerschappen. Op de duur zal men tijdens het schooljaar met bij elkaar gestoken klassen zitten en met ontbrekende vakleerkrachten.

Binnenkort zal men ook een tekort gaan krijgen van diegenen die de directeursfunctie willen op nemen voor scholen die steeds minder middelen blijken te hebben om werkelijk een mooie hedendaagse leeromgeving te vormen.
Volgens een rapport uit juni 2010 van het Rekenhof krijgt het gewoon secundair onderwijs per leerling nog altijd bijna drie keer zoveel ondersteuning dan het gewoon basisonderwijs en hiervoor kwamen Vertegenwoordigers van de zeven directeurenverenigingen in het Vlaamse basisonderwijs een petitie met 1.756 handtekeningen (70 procent van alle directeuren) voor meer beleidsomkadering overhandigen aan het departement onderwijs. De eisen werden nadien toegelicht tijdens een gesprek van een uur en een kwartier met de kabinetschef van onderwijsminister Pascal Smet (sp.a). Het pleidooi voor een structurele aanpak en bijkomende investeringen in beleidsomkadering, kreeg volgens Lieven Verkest niet meteen gehoor tijdens het onderhoud. “Onze vragen zijn terecht en zijn een topprioriteit, maar er zijn geen afdoende middelen, klonk het. De kabinetschef stelt, gezien het financiële kader, voor om naar creatieve oplossingen te zoeken.” Daar stelt de NODB zich vragen bij, want die creatieve oplossingen worden sinds lang gehanteerd, aldus Verkest.

Al de directeuren zullen ook met een berg werk mogen uitkijken naar de beëindiging van het onderscheid tussen aso, kso, tso en bso en het lerarenloopbaanpact, dat in juni 2012 rond moet zijn. Dat pact moet onder meer de uitstroom van jonge leerkrachten beperken.

Niet enkel te weinig personeel. Vorig jaar kon men op de televisie reeds de erbarmelijke staat van sommige scholen zien en de hoeveelheid kinderen die in een ouderwets klaslokaal bijeengestopt werden. De wachttijd voor regulier gefinancierde scholenbouwprojecten staat nu op een recordhoogte van tien jaar. Steeds meer scholen moeten hun toevlucht zoeken tot ‘containerklassen’, die vaak jaren blijven staan en kinderen in de winter lekker doen bibberen en ‘s zomers de sauna laten gebruiken. De ‘klascontainermarkt’ groeit met 10 tot 15 procent per jaar, zodat specialisten als Algeco en De Meeuw gouden zaken doen, aldus De Tijd. En toegegeven die containers lijken wel wat moderner en beter dan vele gammele vierkante bouwdozen die nu al het Vlaamse schoollandschap ‘sieren’.

Buiten de omgeving die verloedert blijft het onderwijsniveau tegen de wil van de leerkrachten in verder dalen. Die tendens ziet ook Inge De Meyer van de Universiteit Gent, die de Vlaamse deelname aan de internationale Pisa-test begeleidt. “De resultaten van 2009 gaven aan dat het niveau daalt. Zo was Vlaanderen acht jaar geleden de top in wiskunde, nu zijn we voorbijgestoken door verschillende Aziatische landen. Toch is de toestand niet dramatisch, want de niveaudaling in Vlaanderen is niet meer uitgesproken dan in toplanden zoals Finland”.

Ook de vakbonden en de onderwijskoepels bevestigen het gevoel van het leerkrachtenkorps. Zij vermoeden dat dit aanvoelen van kwaliteitsverlies veroorzaakt wordt door de verschuiving van de nadruk van kennis naar vaardigheden in de klas. Meer dan vier op de tien leerkrachten zijn wel van mening dat het Vlaamse onderwijs nog meer kwaliteit te bieden heeft dan dat in de buurlanden.

Men zal echter moeten kiezen voor bepaalde waarden die terug in onze maatschappij moeten komen. Normen en waarden waar kinderen en ouders zich al of niet aan kunnen houden. Maar indien zij zich niet willen schikken naar onze westerse waarden met respect zullen zij moeten uitkijken naar andere scholen. Het komt er op aan dat de leerling terug toelating moet krijgen voor het nodige gezag en de mogelijkheid om degelijke kwaliteit van zijn leerlingen te eisen. Verder zou al de ‘paperassen’ ‘evaluatiefiche’ en papieren boterberg voor de leerkrachten wat kunnen verminderen zodat hij meer tijd in het pedagogisch werk kan steken. Men zal verder moeten afstappen van het toegeven aan de migranten en aan de over-verwende kinderen en ouders die de school meer zien als een opvang centrum dan een leerbank.

Verder moet men meer naar de essentie van vorming gaan en niet lukraak bij elke ministerwissel proberen nieuwe experimenten uit de bus te stampen. Trouwens mij benieuwen hoe het zoveelste experiment op het Belgisch schoolsysteem zal uitlopen.

About Marcus Ampe

Retired dancer, choreographer, choreologist Founder of the Dance impresario office and archive: Danscontact-Dansarchief plus the Association for Bible scholars, the Lifestyle magazines "Stepping Toes" and "From Guestwriters" and creator of the site "Messiah for all". - Gepensioneerd danser, choreograaf, choreoloog. Stichter van Danscontact-Dansarchief plus van de Vereniging voor Bijbelvorsers, de Lifestyle magazines "Stepping Toes" en "From Guestwriters" en maker van de site "Messiah for all".
This entry was posted in Onderwijs en Opvoeding and tagged , , , , , . Bookmark the permalink.

2 Responses to Bouwers van de toekomstige generatie

  1. Pingback: Niet te lastig op of voor millenials | Marcus' s Space

  2. Pingback: Vaderschap complex en uniek verschijnsel 1/2 | Stepping Toes

Feel free to react - Voel vrij om te reageren

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s