Druk op ouderen

De kinderboomgeneratie voelt de druk van de maatschappij op haar schouders.

Langs één kant zijn er de bedrijven en jonge werkzoekers die vinden dat de oude garde heeft afgedaan en dat het tijd wordt voor nieuw bloed. Veel van de jongeren denken dat zij het buskruit hebben uitgevonden, al vergeten zij dat ze nog het warm water moeten uitvinden. Dat de kennis van de vijftig en zestig plussers niet gewaardeerd wordt geeft een zeer slecht gevoelen bij die mensen. Meestal vindt men daar een pak mensen tussen die hun leven en ziel hebben opgeofferd voor het bedrijf waar zij voor jaren inspanningen hebben geleverd. Het terzijde schuiven van hun mogelijkheden wordt zeer negatief ervaren. Niet te verwonderen dat er zo veel ontgoochelden en gedeprimeerden tussen komen te zitten. Zij die zich nog lekker actief voelen en zeer sterk in ideeën zijn worden door de nieuwe generatie dan maar weg gepest, met een extra druk voor die oudere werknemers. Velen zien het zinkende schip en moeten eieren voor hun geld kiezen. Ofwel kunnen zij zelf op pensioen gaan ofwel worden zij gereduceerd, zien zij zich de laan uitgestuurd worden en worden genoodzaakt de gepensioneerden te vervoegen.

Randecker Maar

Ziet onze pensioenboom er zo uit? Nu in een voorlopig nog mooi landschap, spoedig te verdwijnen. - Randecker Maar - Image via Wikipedia

Als zij zich dan nog nuttig voor de maatschappij willen voelen en nog wensen te werken is er de staat en haar pensioendiensten die een enorme beperking opleggen, want het bruto bedrag dat deze mensen mogen bijverdienen is schandalig laag. Al diegenen die nog verplichtingen naar de kinderen of de bank toe hebben, zoals afbetalingen voor een huis of studies bijvoorbeeld, of gewoon de huurlast moeten dragen, zien maar een heel kleine overschot om van te leven.

Ook Benjamin Stammen, een student handelswetenschappen is tot de vaststelling gekomen dat het vervroegd uitstappen niet goed is voor de creatieve mens. Voor zijn masterproef aan de Hogeschool-Universteit Brussel ondervroeg hij 120 huisartsen over de impact van vervroegde pensionering op de gezondheid van die gepensioneerden. Volgens meer dan 45 procent van de huisartsen is het verlaten van de arbeidsmarkt vóór de leeftijd van 60jaar een belangrijke oorzaak van mentale gezondheidsproblemen. Ze sommen vooral depressies en de aftakeling van cognitieve capaciteiten op.

Slechts 10 à 20 procent van de Vlamingen gaat met vervroegd pensioen wegens gezondheidsproblemen. Van de anderen zijn er velen die liefst al was het deeltijds nog productief wensten te zijn.

Geriater Lucien De Cock, specialist ter zake, ziet vooral veel mentale problemen bij vroeggepensioneerden. ‘Omdat ze zo veel ineens moeten inleveren: status, kennissenkring en geld. Dit is de groep van mannen die kort voordien met een tweede vrouw een nieuw gezin zijn gestart. Zij moeten dat gezin onderhouden en hebben nog financiële plichten tegenover hun eerste gezin. Dan gepensioneerd worden, leidt tot stress.’

De naoorlogse generatie heeft jaren van haar ouders mogen horen hoe belangrijk het was om goed werk te leveren. Ook zagen zij in hun ouders hard werkende mensen. Eveneens hebben zij de waarde van het geld kunnen leren maar ook de waarde van status. Dat  statusverlies is dan ook meestal een harde dobber. Het is hard om slikken als men niet meer kan naar voor komen van dit en dat nog te kunnen verwezenlijken. Vandaag vraagt de maatschappij ook meer wat je allemaal gedaan hebt. En door de vele realityshows en wedstrijden tussen allerlei bezigheden wordt de druk daar nog eens verhoogd doordat er een vinger op een open wonde wordt gelegd.

Het valt op als men vele pre- en gepensioneerden hoort, dat er velen bij zijn die er niet zouden tegen op zien om zelfs gratis te komen werken in het bedrijf waar zij jaren hebben achter gestaan.  dat dit bedrijf waar zij hun ziel hadden hun nu zo laat vallen is meervuldig veel te zwaar om dragen.

Men moet echter beseffen dat het niet allemaal hoge functionarissen en veelverdieners zijn die vervroegd op rust worden gesteld. Ook arbeiders en bedienden krijgen het doembeeld over hun kap. Velen daarvan hebben tijdens hun leven ook niet zo veel geld opzij kunnen zetten als hun oversten. Zij worden nu nog meer met de financiële aderlating geconfronteerd.

Het is een vaststaand feit dat ons wettelijk pensioen een van de laagste van Europa is. Daarboven wordt men hier tijdens de werkjaren enorm hoog belast. Onze staatsschuld is veel te hoog en door de gulzigheid van vader staat krijgen de bedrijven minder armslag dan de buitenlandse die dan meer voorkeur genieten voor de productiemarkt.

Ruim een op de vijf 65-plussers in België, in Vlaanderen zelfs een op de vier, heeft een inkomen onder de armoedegrens. “Een schande”, benadrukt Willy Peirens, voorzitter van de seniorenbeweging van de christelijke arbeidersbeweging. OKRA, de Christelijke beweging van, voor en met gepensioneerden of mensen in dezelfde levensfase, die de universele rechten van de mens, het Evangelie en de fundamentele democratische waarden als haar richtsnoer heeft, riep terecht haar leden bijeen om hun stem te vereffen tegen deze onrechtvaardige en mensonwaardige toestand van opzijschuiven van de oudere mens.

Een van OKRA haar doelstellingen is daar waar de beslissingen genomen worden maar ook via beïnvloeding van de lokale politiek, manifestaties en ludieke acties, het licht te laten branden en een spreekbuis te zijn van de verworpen generatie. Maar de jongeren moeten niet denken dat het enkel voor die ouwe tantes en nonkels is. Zij vergeten wel eens dat zij over enkele jaren ook in die situatie zullen terechtkomen. OKRA neemt en/of neemt deel aan initiatieven die leiden tot betere levensomstandigheden voor de gepensioneerden en/of tot een betere samenleving voor iedereen. Want als de ouderen zich zelf zullen kunnen onderhouden zullen de jongeren niet nodig voor hen moeten zorgen.

Vandaag wordt het voor veel ouderen onmogelijk om zich zelf onafhankelijk staande te houden. Is het niet alleen financieel, op een gegeven moment komt er ook het gezondheidsplaatje bij kijken. Die verzorgingssector zal ook door de maatschappij gaan moeten betaald worden indien de betrokkene niet zelf de middelen heeft. en voor het ogenblik worden de ouderen leeggezogen en zien zich alsmaar meer verarmen tot ze helemaal behoeftig en afhankelijk van anderen worden. Geestelijk valt dit voor velen ook moeilijk te dragen.

Wij moeten wel vaststellen dat bij velen van de oudsten door te weinig lichaamsbeweging en ongezonde voedingsgewoontes verhoogde gezondheidsproblemen bij komen. De jongere ouderen zijn actiever en genieten meer van het sportievere of creatievere leven. Zij trekken ook nog meer de natuur in wat hen gezonder houdt. Maar daar gluurt de financiële beperktheid die hen meer aan de ketens legt en hen meer huisgebonden maakt met minder voedselvariatie.

Voor hen die nog wensen te werken valt ook voortdurende vermindering van hun financiën als een strop rond hun nek. De toegelaten bijverdienste zijn al jaren niet geïndexeerd, zodat elk jaar de waarde van die kleine bijverdienste steeds maar verder afgeroomd wordt door de inflatie.

De generatie die nu op pensioen wordt gesteld heeft wel leren sparen, maar bij de lagere verdieners was dat potje nu ook niet zo groot. En zij die hun spaargelden voor hun pensioen hadden belegd hebben met lede ogen moeten aanzien hoe dat dit met gemak als een verloren oude eik neergeveld is geworden.

Jongere mensen met vaak zwaardere beroepen hebben bewust gespaard hebben voor vroegpensioen in de levensloop, maar ook zij zien dat spaarpotje leeggeroofd, vooral als zij de banken hebben horen zeuren en smeken om toch maar te beleggen of mee in te stappen in deze of gene aankoop. Toen zij uiteindelijk ingingen op de vele verzoeken om mee banken groot te maken in Europa, bleken die heren hun huiswerk niet goed gemaakt te hebben. Doch bij het falen werden zij beloond en de inleggers van hun duur verdiende spaarcentjes werden met een kat in een zak naar huis gestuurd.

De kinderen van deze bedrogen generatie zullen nu wel de lessen krijgen van hun ouders en als gewaarschuwden zullen zij nu wel meer argwanend zijn voor de gulzige staat en ander grootmachten. Voor de banken zullen zij ook op de hoede zijn, maar daar gaan misschien veel mensen te veel angst voor hebben zodat beleggingen hun aantrekkelijkheid zodanig zullen verliezen dat bedrijven geen goedkoop geld meer zullen krijgen. Door de vele verarmde gepensioneerden zal er ook veel minder geconsumeerd worden. Met de verminderde koopkracht van de beroepsbevolking en de angst voor een recessie zal de hete adem uitgroeien tot een modderstroom die ons hele stelsel naar beneden kan halen indien de staat niet op tijd ingrijpt.

Als de staat er niet voor zorgt dat de ouderen én meer overlevingsgeld krijgen én meer kansen krijgen om bij te verdienen én meer kansen krijgen om zich te blijven ontwikkelen en nuttig te voelen voor de maatschappij, stevenen wij af op een nog groter probleem voor de huidige jongeren en de latere ouderen.

De spanningen die door de druk van buitenaf op het gezin afstormen zorgen verder voor onaangename toestanden welke voor vele ouderen niet meer draagbaar lijken te zijn.

Dit jaar, tussen mei en juli, waren er 12procent meer telefoontjes van zestigplussers, vaak alleenwonend, die overwegen uit het leven te stappen, in vergelijking met dezelfde periode twee jaar geledenvolgens Tele-Onthaal. Uit de analyse van de cijfers blijkt dat vooral wrijvingen en verminderd contact met familieleden en partners senioren naar zelfdoding drijft. Dat staat voor 80procent van alle hulptelefoons. Daarnaast valt ook de opeenstapeling van overlijdens van dierbaren heel wat senioren zwaar, net zoals het ouder worden zelf en de vaak permanente zorgafhankelijk die daarmee gepaard gaat.

Volgens Luc Van de Ven, klinisch ouderenpsycholoog in het UZ Leuven, zetten meer ouderen de stap naar de professionele hulpverlening. ‘Maar het gaat dan vooral om zestigers. Uit de zelfdodingstatistieken blijkt dat vooral mannen ouder dan 75 een kwetsbare groep vormen. En precies die groep hanteert, vooral wanneer het over haar eigen problemen gaat, nog steeds het credo dat spreken zilver is, maar zwijgen goud.’

Een analyse van de Armoede in Vlaanderen door Marcus Ampe - Poverty in Flanders, an analysis by Marcus Ampe

+

“Er is al heel veel gesproken over de pensioenen, maar sinds de pensioenconferentie van vorig jaar is het écht fundamentele debat over de pensioenen op beleidsniveau, met betrokkenheid van de ouderen zelf, nog niet gevoerd”, licht Kristel Wijshof, hoofd pensioendienst van Okra, toe.

Foto’s: Foto’s pensioenactie – 13/9/2011
Het pensioendossier moet bovenaan de tafel liggen van de onderhandelaars. Ouderen verdienen hierin een stem! UCP en AGE waren eveneens aanwezig om deze eisen te ondersteunen.

++

Aanverwante artikelen:

About Marcus Ampe

Retired dancer, choreographer, choreologist Founder of the Dance impresario office and archive: Danscontact-Dansarchief plus the Association for Bible scholars, the Lifestyle magazines "Stepping Toes" and "From Guestwriters" and creator of the site "Messiah for all". - Gepensioneerd danser, choreograaf, choreoloog. Stichter van Danscontact-Dansarchief plus van de Vereniging voor Bijbelvorsers, de Lifestyle magazines "Stepping Toes" en "From Guestwriters" en maker van de site "Messiah for all".
This entry was posted in Economie, Nieuws en politiek, Welzijn en Gezondheid and tagged , , , , , , , , , , , , . Bookmark the permalink.

6 Responses to Druk op ouderen

  1. Pingback: Kinderen mogen falen | Marcus' s Space

  2. Pingback: Niet te lastig op of voor millenials | Marcus' s Space

  3. Pingback: Materialisme, “would be” leven en aspiraties #2 | Broeders in Christus

  4. Pingback: Materialisme, “would be” leven en aspiraties #5 | Broeders in Christus

  5. Pingback: Met minder is… nog genoeg | From guestwriters

  6. Pingback: In de supermarkt kan je (g)een hoop kopen | From guestwriters

Feel free to react - Voel vrij om te reageren

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s